Drie feesten, één energie…

Daar waar Carnaval ons uitnodigt om maskers af te zetten door ze juist even te dragen. Herinnert Valentijn ons aan liefde, niet alleen voor de ander, maar ook voor onszelf. Chinees Nieuwjaar markeert een nieuw begin: loslaten wat was en ruimte maken voor wat wil groeien.

In de uitbundigheid van Carnaval, de zachtheid van Valentijn en de wijsheid van het Chinees Nieuwjaar schuilt dezelfde uitnodiging: Durf jezelf opnieuw te ontmoeten, vier wie je bent en stap met een open hart het nieuwe in.

Ben jij er al klaar voor?

Nog even en het is weer complete chaos in het normaal zo rustige dorp Prinsenbeek. Overal hangt de vlag al buiten, alles is versierd…iedereen bereidt zich voor….

Carnaval, je houdt ervan of je houdt er niet van. Tegenwoordig is de oorsprong en de essentie van Carnaval ver te zoeken. Het is eigenlijk een katholiek feest, verbonden met Pasen, maar net zoals de meeste katholieke feesten kent ook Carnaval een heidense oorsprong.

Viering Carnaval

Carnaval kent geen vaste datum zoals Kerstmis. Carnaval is gelinkt aan eerste Paasdag. En Paaszondag valt altijd op de eerste zondag na de eerste Volle maan van de Lente-equinox. De vastentijd begint 40 dagen voor de eerste Paasdag, waarbij zondagen niet meetellen. De eerste Carnavalsdag valt dan dus zeven weken voor eerste Paasdag.

Carnaval begint officieel op zondag, en wordt van oudsher gevierd op zondag, maandag en dinsdag. Waarbij woensdag een belangrijke rol heeft: De start van de veertigdaagse vastentijd. Een periode ter voorbereiding op het Paasfeest. Carnaval werd daardoor gezien als de laatste mogelijkheid om zich nog te buiten te gaan voordat de vastentijd begon.

Maar doen we dit eigenlijk nog wel? En dan bedoel ik niet het uitbundig feesten, dat wordt volop gedaan. Ik heb het over de vastentijd.

Geschiedenis

Carnaval is in de geschiedenis terug te vinden als een omkeringsritueel: maatschappelijke rollen werden omgedraaid en normen over gewenst gedrag werden opgeschort. Maskers waren bedoeld om de sociale status te verbergen. Omdat deze door het masker niet meer te bepalen was, kon men zich tijdens de feesten lekker laten gaan en werden ze er niet op beoordeeld.

Maar ook het dragen van maskers zou oorspronkelijk verband hebben gehouden met verering van overleden voorouders. Door zich voor te doen als een overleden voorouder, hoopte men de geest van die voorouder gunstig te stemmen.

Het woord Carnaval zou afkomstig zijn van “Carne vale” of te wel: “vaarwel vlees”. Dat heeft weer te maken met de vastenperiode. Maar in andere verklaringen wordt dit weer ontkent. Al met al zijn er verschillende verhalen terug te vinden over de oorsprong van de hedendaagse rituelen en gebruiken tijdens carnaval. Het is maar net waar je in gelooft en hoe je het leest.

Heidens Lentefeest

Van oorsprong is Carnaval een Lentefeest. Het viert de komst van de Lente, van nieuw leven, van groei en bloei. Dit werd groots gevierd. Er werd flink gedanst om de aarde wakker te schudden, veel lawaai gemaakt om kwade geesten te weren, enorm veel gegeten en gedronken voor de hoop op een goede oogst. Een echt volksfeest, samen en met elkaar, zoals het Keltische jaarfeest Imbolc.

Tradities

Het huidige Carnaval kent vele gewoontes en tradities, zoals het kiezen van de prins, de hofdames, de dansmarietjes, de kerkdienst, de optochten, het vasten, de uitbundige feesten, etc. Dorpen en steden veranderen van naam. Prinsenbeek heet bijvoorbeeld Boemeldonck, Breda Kielegat, Den Bosch Oeteldonck en Bergen op Zoom Krabbegat. In omstreken zijn deze namen bekend, als buitenstaander kan het wat verwarrend zijn.

Ieder jaar heeft een eigen thema/motto. Meestal een passende uitspraak in het plaatselijke dialect. In de optocht kunnen mensen zich volgens dit motto kleden en bouwen. Heel het jaar wordt hieraan gewerkt. En ieder dorp/stad heeft zijn eigen Prins Carnaval.

Carnaval in Venetië en Brazilië

Niet alleen in Nederland wordt Carnaval gevierd. Een bekende viering is het jaarlijks terugkerende Carnavalsfestival in Venetië. Het feest duurt maar liefst 12 dagen en eindigt op vastenavond. Het feest is veel ingetogener. Men verkleedt zich veelal in historische stijl. De kostuums zijn vaak luxueus en de maskers zijn echte kunstwerken.

En dan hebben we nog het Carnavalsfeest in Rio de Janeiro. Het hoogtepunt van dit Carnavalsfeest zijn de parades. Elke optocht heeft een thema en maakt gebruik van uitbundig uitgedoste danseressen en praalwagens. Aan de parades doen meer dan honderden sambascholen mee en op sommige carnavalsdagen komt het voor dat er meer dan 2 miljoen mensen participeren in alle festiviteiten!

Hoe dan ook….of je nu van carnaval houdt of niet, van Valentijn of Chinees Nieuwjaar. Het zijn feesten van verbinding, van vernieuwing, van jezelf laten zien. En dat kan op vele manieren….

Sta even stil bij de essentie en vier het leven zoals jij het wilt vieren.